Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie

Nummerbewijs uit archief W. A. Scholten [1100-393]
Nummerbewijs uit archief W. A. Scholten [1100-393]

De A van Groningen

Vanaf 1 januari 1906 moest een bestuurder van een motorvoertuig  een zogenaamd nummerbewijs hebben.

Op het nummerbewijs, dat werd verstrekt door de Commissaris van de Koningin, stonden de naam en het adres van de aanvrager, het volgnummer en de letter van de desbetreffende provincie.

Deze letter-cijfercombinatie werd de kentekenplaat van het voertuig.
De eigenaar kon deze (laten) maken om ermee te kunnen rijden, mits hij een rijbewijs had.

Persoonsgebonden

Het nummerbewijs was persoonsgebonden, dat betekent dat bij aanschaf van een ander voertuig de kentekenplaat meeverhuisde naar het nieuwe voertuig.

In de beginjaren had een eigenaar met meerdere voertuigen (met name garagebedrijven) voor al die voertuigen hetzelfde nummer!

Registers en andere bronnen

In de Registers van afgifte van nummerbewijzen voor motorvoertuigen (1906-1950) staan alle eigenaren van een Groninger kenteken.

Deze 'basisadministratie' is in zijn geheel verwerkt en aangevuld met informatie uit een aantal andere bronnen:

Provinciale Belasting

Tussen 1921 en 1927 werd er door de provincie belasting geheven voor het gebruik van de provinciale wegen.
Bij de belastingaangifte werden, naast eigenaar en kenteken, ook gegevens over de voertuigen bijgehouden zoals merk, kleur, aantal zitplaatsen van het voertuig en bij de motorfietsen het framenummer.

De belastinggegevens van de motorfietsen zijn te herkennen onder de titel Belastingkaart C.
De belastinggegevens van de auto's zijn te herkennen onder de titel Belastingkaart D.

Een voorbeeld van beide gegevens ziet u hier: A-1663

De belastinggegevens van vrachtwagens en bussen zijn te herkennen onder de titel Belastingkaart F.
Van deze laatste categorie zijn alleen de gegevens van 1926-1927 bewaard gebleven.

Gevorderde voertuigen

In 1940 begon de "Generalbevollmächtigte für das Kraftfahrwesen" met het vorderen van voertuigen van Nederlanders.
De gegevens uit de lijsten van deze "Erfassungsaktionen", die t/m maart 1945 zijn bijgehouden, zijn ook in de kentekendatabase verwerkt.

Wagenparklijsten Busmaatschappijen

J. v.d. Wel en K. van Schenk-Bril leverden de wagenparklijsten aan van de Groninger busmaatschappijen.
In deze lijsten staan, naast merk o.a. ook het aantal zitplaatsen en het nieuwe kenteken.

Brandweervoertuigen

De gegevens van de voertuigen van diverse brandweerkorpsen zijn aangevuld door W. Schuitema, deze (en andere gegevens) zijn ook te vinden op brandweervoertuigenonline

Overzicht provinciale kentekens:

Letter(s)  Provincie  Bewaarde registers  Online register
A Groningen 1906-1950 Deze website
B Friesland (1906) 1921-1950 Website Tresoar
D Drenthe 1906-1950  Drents Archief
E Overijssel 1906-1909  -
G, GZ, GX Noord-Holland 1906-1950  -
H, HZ, HX Zuid-Holland 1906-1950 zie: Onderzoeksgids -
K Zeeland geen registers bewaard gebleven KentekenZeeland.nl
L Utrecht 1906-1921 -
M Gelderland geen registers bewaard gebleven -
N Noord-Brabant geen registers bewaard gebleven deautovanmnopa.nl
P Limburg geen registers bewaard gebleven  Limburgse Kentekens
R Departementen werden o.a. afgegeven aan Nederlanders die in het buitenland woonden -

Rijvergunningen

De voorloper van het provinciale kenteken is het landelijke systeem van rijvergunning.
Op 26 april 1898 kreeg de Groninger W.A. van Dam het landelijke nummer 1.

Op de website van de Conam (Contactgroep Automobiel- en Motorrijwielhistorie) kunt u uitgebreide informatie vinden over de voorloper van het provinciale nummerbewijs.

Landelijk kenteken

In 1951 werd de landelijke kentekenregistratie weer ingevoerd.
In 1956 zijn de laatste nog in omloop zijnde provinciale kentekens vervangen door het nieuwe kentekensysteem zoals we dat tegenwoordig nog kennen.